We weten allemaal hoe belangrijk het rantsoen van de droge koeien is. We weten ook allemaal hoe lastig het is om dit goed te managen. Denk maar aan de verschillende behoeften tussen de far-off en close-up koeien. Maar ook de gewenste voederwaarde, de vereiste smakelijkheid, de planning, het graslandbeheer en de weidegang. Het moet allemaal op elkaar aansluiten. In dit artikel geven we een breed toepasbare en praktisch goed werkende werkwijze weer. Aangevuld met meerdere praktische tips.
De droge koe moet ‘tonnetje rond’ staan (smakelijk en broeivrij voer) met een opname van 8500 VEM en 1500 gram Ruw eiwit (Re) per dag in de far-off fase. In weidegras zit veel meer Ruw eiwit. Dat kan zorgen voor te veel biestmelk met veelal slechte kwaliteit. Of tot een overmaat aan zucht. En het is nagenoeg een garantie op melkziekte. Gras van een natuurgebied zal zowel qua VEM als Re flink lager zitten. Soms zelfs te laag. Daardoor bestaat de kans dat de droogstaande koe afvalt, de lever vervet, het darmstelsel van het kalf slecht ontwikkeld en (slepende) melkziekte ligt dan op de loer. Hoe ga je hier mee om?
Allereerst is het belangrijk te weten dat de droogstaande koe een stijgende behoefte aan zowel VEM als Re heeft in de laatste 3 weken voor afkalven. Een gecontroleerde opname is dan erg belangrijk. Met 100 % weidegang lukt dit niet. Een praktisch goed werkende oplossing ligt in het beperkt aanbieden van weidegras en bijvoeren van eiwitarm en smakelijke hooi (en of mais). Dit bijvoeren, het liefst op stal, is makkelijk uitvoerbaar en geeft tevens de optie om de droge koeien kort voor afkalven extra bij te voeren (transitiebrok) en goed in het oog te houden.
Droge koeien die in natuurgebieden lopen hebben extra aandacht voor de mineralenvoorziening nodig. Wees niet terughoudend om goede kuil bij te voeren op momenten dat het grasaanbod tegenvalt. En droge koe mag niet afvallen! Daarnaast is het noodzakelijk om de close-up koeien die in natuurgebieden lopen, minimaal 3 weken voor de verwachte afkalfdatum 'naar huis te halen' en op de norm te voeren zoals hierboven beschreven. Dat geldt trouwens ook voor de drachtige pinken.
Vers gras bevat tussen de 180 Re (voorjaar) en 250 Re (najaar). Een droge koe heeft slechts 140 gram Re per kg ds nodig. Dan is duidelijke dat het rantsoen van de droogstaande koe voor een flink deel uit hooi (en eventueel mais|) moet bestaan. Beperk de vers gras opname tot 3-4 kg ds per dag. Dit betekent dat een perceel van 0,7 hectare groot genoeg is voor 10 droge koeien en drachtige pinken. Start de weidegang voor deze groep de dag na het inkuilen op een kale weide.
Het is dus verstandig om speciaal voor de droge koeien voer te maken. Dit kan uitstekend van doorgeschoten gras in de 2e of 3e snede. Wanneer gras in het zaad schiet daalt de voederwaarde. Door deze snede wat uit te laten groeien, de massa neemt toe, daalt het Re-gehalte. Maar hoeveel heb je nodig……… . Een richtlijn is 350 kg ds per melk- en kalfkoe bij een droogstand van 7 weken. Voor 80 melk- en kalfkoeien heb je 28 ton ds nodig. Ofwel 1 hectare van 3500 kg ds per 10 melk- en kalfkoeien. Gezien de voersnelheid en de gevoeligheid voor broei is het logisch hiervan balen te (laten) maken.
De voorkeur gaat uit naar een klaverarm perceel. Maar ook een uitgebloeid weideperceel of een maaiperceel op afstand kan een goed alternatief zijn. Let op bij een perceel die in een zwaardere vorm van beheer ligt. Deze kan minder geschikt zijn omdat de kwaliteit en de smakelijkheid te wensen over laat. Neem niet elk jaar hetzelfde perceel om de kwaliteit van de zode te behouden. Maai boven 7 cm en wacht een aantal dagen met bemesten om het gras, de klaver en de kruiden de kans te geven te herstellen. Door het gehooide perceel de volgende snede te beweiden (met jongvee) stimuleer je het herstel van de zode en ondersteun je de ontwikkeling van (weide) klaver.
De extra focus op het maken van ruwvoer, speciaal geschikt voor drachtige koeien en pinken, gaat jou en je koeien de rest van het jaar veel plezier opleveren. Je gaat de voordelen merken door meer arbeidsgemak, minder ziekte en uitval, een hogere (piek)productie en je maakt een verdere besparing van krachtvoer mogelijk. Een gezonde koe en een blijde boer met goed ‘droge koeien voer’!
Er zijn veel goed werkende praktische oplossingen. Onze specialisten denken graag met je mee om de beste optie voor jouw bedrijf te vinden.