Wat is een goede voeropname voor leghennen? Hoe reguleer je de voeropname? En waarom is dit zo belangrijk? In dit artikel legt nutritionist Elise den Hartog uit hoe dit zit. Ook kijken we specifiek naar de opstartfase en hoe de EasyStart bijdraagt aan de voeropname van de leghen in deze cruciale periode.
Elise vertelt: “In het geval van een goede voeropname neemt de hen van opfok tot het einde van de leg een goede voerhoeveelheid op. Daarmee voorziet ze in haar onderhoudsbehoefte (lichaamsfuncties en beweging), valt ze niet af én heeft ze voldoende energie voor de eiproductie. Gemiddeld vreet een hen 120/125 gram per dag. De bruine hen heeft daarbij een hogere onderhoudsbehoefte en zal iets meer voer opnemen. Toch verschilt de voeropname per koppel en bedrijf.”
“Belangrijk is ook dat de voerketting een keer per dag goed leegkomt. Je wilt dat de hen alle nutriënten uit het voer opneemt en niet gaat selecteren. Daarbij is het wenselijk dat de hennen gaan lopen zodra de voerketting in beweging komt. Maar je wilt voorkomen dat ze erop af vliegen of juist afwachten. Op de meeste bedrijven gaat de voerketting 5 of 6 keer per dag aan. Zo krijgt een hen 20 tot 30 gram voer per keer. Met goed voermanagement valt ook winst te behalen”, aldus Elise.
Elise is nutritionist specifiek voor pluimvee. In haar dagelijkse werkzaamheden houdt ze de voersamenstellingen actueel, zorgt ze ervoor dat de voeders zo goed mogelijk aansluiten bij de dierbehoefte en houdt ze de boel prijstechnisch in de gaten. Ze lost vragen van onze klanten en collega’s op het gebied van voeding op. En je vindt haar daarom ook weleens in de stal. Zo draagt ze bij aan de diergezondheid, het werkgemak en het plezier van zowel dier als veehouder. De agrarische sector is haar al met de paplepel ingegoten. Ze groeide op een vleesveebedrijf op en volgde opleidingen aan de HAS in Den Bosch en later ook aan de universiteit van Wageningen.
“We streven naar een optimale situatie. Daarin willen we de hen naar behoefte voeren. We zorgen ervoor dat alles wat de hen nodig heeft, in het voer zit. Daarnaast bekijken we samen met de pluimveespecialisten het voermanagement en passen dit aan naar het koppel en het bedrijf. Je wilt de hennen niet overvoeren. Dan loop je het risico op vervetting rond de lever of andere organen en daarmee gezondheidsproblemen. Dat wil je niet. Bovendien gaat dat ten koste van de eiproductie en beïnvloedt dat het technisch resultaat negatief”, vertelt Elise.
Elise: “We zien steeds vaker dat pluimveehouders weegschalen in de stal hebben. Deze registreren de hengewichten. Je kunt eens per week een aantal hennen wegen om inzicht te verkrijgen. Kijk daarbij wel naar een trend op langere termijn en trek geen conclusies na 1 of 2 dagen. Zie je gedurende een week een gewichtsafname tot 20 gram/dag, dan is er iets aan de hand. Het kan zijn dat er een ziekte of virus heerst. Of er gaat iets niet goed met de voeropname. Dat laatste is overigens ook te registreren door het voersysteem.”
“Ik adviseer klanten om bij problemen te allen tijde contact op te nemen met hun specialist. Zij kunnen samen met de pluimveehouder op zoek naar de oorzaak. Het kan een factor buiten onze invloedsfeer zijn, bijvoorbeeld een virus. Qua gezondheid zijn leghennen intelligente dieren. Ze zijn voor een groot deel in staat zelf ziektemakers op te ruimen. Vaak zie je ze met een aantal dagen weer vooruit gaan tot het gewenste niveau.
Ook kan er iets mis zijn met de technische systemen, zoals de voerketting. Stel er lijkt iets mis te gaan met de voeropname, dan schakelen de specialisten altijd met ons team van productmanagers en nutritionisten. Uiteindelijk spelen aspecten als de leeftijd van de dieren en de kosten van een maatregel mee in de overweging wat te doen.”
Als de hennen structureel te weinig voer opnemen, wordt er breed gekeken naar mogelijke oorzaken. Ter ondersteuning is het mogelijk om de concentratie van het voer aan te passen. Stel een hen eet normaalgesproken 100 gram en nu nog maar 80 gram, dan kan de concentratie van het voer omhoog om dit verschil in opname oplossen. Dat gebeurt altijd in overleg met veehouder en adviseur en wordt afgestemd op de behoefte van de hennen op dat moment.
Hebben de hennen een hogere voeropname, dan kan dit positief zijn. De hennen staan vaak langer aan de voerketting, hebben een voller gevoel over de hele dag, en zijn vaak minder met de andere hennen bezig.
Bewegen de productieresultaten echter niet mee met de hogere opname, dan is dit een ander verhaal. In dit geval kan de samenstelling wat verdund worden om de kosten te verminderen. We kunnen het voer enigszins ‘verdunnen’ door er haverdoppen bij in te doen of door een gedeelte van de mais te vervangen door tarwe. Maar leghennen zijn gewoontedieren dus het kan zijn dat ze niet meer gaan opnemen en je dus niet het gewenste resultaat behaalt. Daarnaast moet ook bij een hogere voeropname goed gekeken worden of er mogelijk andere oorzaken zijn vanuit gezondheid of technische aspecten.
Elise: “Ieder dier, jong of oud, heeft rust, reinheid en regelmaat nodig. Het moet de ritmes leren kennen. Dat geldt al helemaal voor een hen in de opstart. De hen is naar een nieuwe stal verhuisd met nieuwe hennen waarmee ze een koppel vormt. Daarbij groeit ze nog tot een week of 30. Intussen gaat ze vanaf zo’n 20 weken leeftijd eieren leggen. Er gebeurt dus veel om haar heen en in haar lichaam. Dat zorgt voor enige stress. Door routine en ritme heeft ze houvast en loopt het proces soepel. Daarbij helpt het om, als ze rond 17-18 weken leeftijd binnenkomen, hetzelfde voer in te zetten als in de opfokstal voor herkenning. Stel dat de hennen vanaf week 20 komen, dan zijn ze al (gedeeltelijk) in de leg en zou ik een pre-leg of onze EasyStart adviseren. Zo ondersteun je direct het voortplantingsorgaan en eierapparaat, dat in deze fase volop energie vraagt van de hen.”
“De overgang naar de legstal is een spannende periode voor de hen. Lichamelijk gebeurt er veel. In deze periode verandert de hormoonhuishouding van de hen. Ze is nog steeds in de groei en maakt zich klaar om eieren te leggen. De EasyStart ondersteunt de hen in het meest kritische gedeelte van deze opstartperiode – rond 20-25 weken leeftijd – zo breed mogelijk op het gebied van zowel maag-, lever- en darmgezondheid als voeropname. Met EasyStart vervul jij de behoefte van de hen in aanloop naar de legpiek.”
Heb je vragen over de voeropname van jouw hennen? Of wil je meer informatie over de EasyStart? Neem dan contact op met een van onze pluimveespecialisten of onze klantenservice.